Yük maşınlarında baş verən yanğınların ən çox yayılmış səbəbi nədir və onlardan necə qorunmaq olar?
Yük maşınlarında yanğınlar birdən-birə baş vermir. Əksər hallarda onlar uzun müddət diqqətdən kənarda qalan kiçik problemlər nəticəsində yaranır. Yük maşınları hər gün uzun saatlar ərzində ağır yük, yüksək istilik, yanacaq və elektrik sistemlərinin birlikdə işlədiyi şəraitdə fəaliyyət göstərir. Bu sistemlərdən hər hansı birində baş verən kiçik nasazlıq belə yanğına səbəb ola bilər. Buna görə də yanğınların səbəblərini anlamaq və nəqliyyat vasitəsində uyğun yanğınsöndürən saxlamaq çox vacibdir.
Ən çox rast gəlinən səbəblərdən biri elektrik problemləridir. Boş naqillər, zədələnmiş kabellər, köhnəlmiş izolyasiya və ya zəif akkumulyator birləşmələri tez-tez müşahidə olunur. Zamanla vibrasiya və istilik bu hissələri daha da zəiflədir. Nəticədə qığılcım yaranır və yanğın baş verə bilər.
Digər mühüm səbəb yanacaq və ya yağ sızmalarıdır. Mühərrik və ya işlənmiş qaz sisteminə yaxın olan sızmalar çox tez alovlana bilir. Sürücülər çox vaxt bu cür kiçik sızmaları gec fərq edir. Bu isə riski daha da artırır.
Həddindən artıq istiləşmə də ciddi təhlükə yaradır. Yük maşınları uzun müddət fasiləsiz işlədiyi üçün mühərrik yüksək temperaturda olur. Soyutma sistemi nasaz olduqda risk daha da artır. Bu vəziyyət yanğın ehtimalını xeyli yüksəldir.
Soyuducu yük maşınlarında elektrikli soyuducu qurğular, kompressorlar və idarəetmə panelləri mövcuddur. Bu səbəbdən CO2 tipli yanğınsöndürənlər tövsiyə olunur. Onlar elektrik yanğınları üçün təhlükəsizdir. Həmçinin qalıq qoymur və avadanlığa zərər vermir.
Kimyəvi tanker yük maşınları tezalışan və təhlükəli maddələr daşıyır. Bu səbəbdən mexaniki köpüklü, kartric tipli yanğınsöndürənlər daha uyğundur. Onlar alışan mayeləri effektiv şəkildə söndürür. Eyni zamanda yenidən alovlanmanın qarşısını alır və səthdə qoruyucu qat yaradır.
Yanacaq və neft tankerlərində də yüksək yanğın riski mövcuddur. Bu tip nəqliyyat vasitələri üçün də köpüklü sistemlər ən uyğun seçim hesab olunur.
Ümumi yük və kommersiya yük maşınlarında isə müxtəlif risklər mövcuddur. Mühərrik, naqillər və yanacaq sistemləri potensial təhlükə yaradır. Bu səbəbdən ABC quru kimyəvi tozlu yanğınsöndürənlər tövsiyə olunur. Onlar A, B və C sinfi yanğınları effektiv şəkildə söndürə bilir.
Yük maşınlarında yanğınlar çox tez ciddiləşir. Bunun əsas səbəbi yanacaq, yağ və elektrik sistemlərinin bir arada olmasıdır. Bəzən daşınan yüklər də tezalışan olur. Yanğın başladıqda sürətlə yayılır və vəziyyət ağırlaşır.
Sürücülər çox vaxt yaxınlıqda kömək olmadığı üçün panikaya düşür. Yanğınsöndürən vasitə olmadıqda vəziyyət nəzarətdən çıxır. Buna görə erkən müdaxilə çox vacibdir.
Düzgün seçilmiş yanğınsöndürən kiçik yanğınları dərhal söndürməyə imkan verir. Mühərrik, naqil və ya kabin daxilində yaranan yanğınlar böyümədən nəzarət altına alınır. Bu da həm nəqliyyat vasitəsini, həm yükü, həm də sürücünü qoruyur.
Yük maşınında yanğınsöndürən həmişə əlçatan yerdə olmalıdır. O, möhkəm bərkidilməlidir və mütəmadi yoxlanılmalıdır. Eyni zamanda nəqliyyat vasitəsinə uyğun olmalıdır. İstifadə müddəti bitmiş və ya boş yanğınsöndürən faydasızdır. Buna görə də daim işlək vəziyyətdə saxlanmalıdır.
Yanğınların qarşısını almaq üçün mütəmadi texniki baxış vacibdir. Naqillər yoxlanılmalı, yanacaq sızmaları dərhal aradan qaldırılmalıdır. Yük maşını həddindən artıq yüklənməməlidir. Mühərrikin temperaturu daim nəzarətdə saxlanmalıdır.
Nəticə olaraq, yük maşınlarında yanğınların əksəriyyəti kiçik nasazlıqlardan başlayır. Bu problemlər vaxtında aradan qaldırılmadıqda ciddi nəticələrə səbəb olur. Düzgün texniki xidmət və uyğun yanğınsöndürən seçimi böyük itkilərin qarşısını ala bilər.